داروکده

سرفصل

عناوین اصلی

شماره موبایل
کلمه عبور
ورود
نام کاربری اشتباه است
جستجو
1

مقاله

سر مقاله

موضوع مقاله

نسخه PDF
سایر مقالات
سه شنبه 28 آذر 1396
1451 بازدید

محتویات

 

تشخیص بیماری و تجویز داروی مناسب برای کنترل و بهبود آن یکی از مهمترین مراحل درمان است . اما مسلما نحوه درست مصرف دارو در روند بهبودی بیمار تاثیر بسیار مهمی دارد و چنانچه بیمار دارو را به درستی مصرف نکند تشخیص درست و تجویز داروی مناسب فایده ای به حال وی ندارد .  خطاهای مختلفی ممکن است در رابطه با مصرف دارو پیش بیاید که مهمترین آنها شامل موارد زیر می باشد .

- مصرف داروی اشتباه
- مصرف زیاده از حد دارو
- مصرف همزمان داروهایی که با هم تداخل مصرف دارند .
- عدم رعایت زمان درست مصرف دارو
اشتباهات و خطاها در مصرف داروها بسیار شایع تر از آن چیزی است که شما فکر می کنید . آگاهی از نحوه صحیح مصرف دارو ، شرایط مناسب برای نگهداری دارو و آگاهی از اقدامات لازم در صورت مصرف بیش از حد دارو به طور تصادفی نکات بسیار مهم و ضروری هستند .

 

 

نکات اولیه و مهم در رابطه با مصرف داروها

بروشورهای داروها دارای نکات زیادی می باشند اما در برخی موارد لازم است بیمار زمانی را برای خواندن آنها صرف کند . در هنگام خواندن بروشور داروها لازم است به موارد زیر دقت کنید :
- نام دارو و توجه به ترکیبات آن ( در صورتی که دارو متشکل از چند ماده دارویی باشد ).
- اینکه این دارو برای چه بیمارانی تجویز می شود .
- مقدار مصرف دارو
- نحوه مصرف دارو اعم از بلعیدنی ، جویدنی ، استعمال خارجی مثل کرم ها ، استنشاقی ، قطره های گوش و چشمی و مواردی از این قبیل.
- دانستن این نکته که لازم است دارو همراه با غذا مصرف شود و یا با معده خالی
- نحوه و شرایط نگهداری دارو مثلا در یخچال ، در جای خشک و خنک ، دور از تابش نور و موارد دیگر.
- تاریخ انقضای دارو ( برخی از داروها در صورت مصرف پس از تاریخ انقضا مشکلی برای بیمار ایجاد نمی کنند فقط اثر آنها کم می شود و بعضی داروها نباید پس از انقضای تاریخ مورد مصرف قرار گیرند به طور کلی توصیه می شود که هیچ دارویی را که تاریخ انقضای آن گذشته را مصرف نکنید . )
- اثرات جانبی: بهتر است از اثرات جانبی شایع دارو آگاه باشید .
- تداخلات مصرف : مصرف همزمان برخی داروها با یکدیگر ممنوع است همچنین مصرف برخی داروها همزمان با الکل و موارد مشابه نیز می تواند خطرناک باشد .

 

 

نکاتی در مورد کپسول ها
بهتر است کپسول را در انتهای زبان قرار داده و به همراه آب قورت دهید . توصیه می شود که محتویات داخل کپسول را خالی نکنید تا به صورت پودر با آب یا آبمیوه بخورید . این کار اشتباه است زیرا برخی از کپسول ها طوری طراحی شده اند که در بخش مشخصی از دستگاه گوارش آزاد شوند و یا محتویات آنها به مرور خارج شده تا اثرات لازم را داشته باشند . بنابراین در صورتی که محتویات کپسول مستقیما مورد مصرف قرار گیرند ممکن است دارو اثرات لازم را نداشته باشد .

 

نکاتی در مورد داروهای مایع
ابتدا لازم است برچسب دارو را مطالعه نمایید . چنانچه روی آن عبارت " قبل از مصرف به خوبی تکان دهید " نوشته شده بود لازم است حتما این کار را انجام دهید . بهتر است برای مصرف داروهای مایع از پیمانه داخل جعبه استفاده کنید زیرا ممکن است هنگام استفاده از قاشق های موجود در منزل دوز مناسب دارو رعایت نشود . این نکته به خصوص در مورد داروهایی مثل آنتی بیوتیک ها لازم است رعایت شود زیرا دوز مصرف آنها باید دقیق باشد . بهتر است دارو را تا زمانی که پزشک تجویز کرده مصرف کنید .

نحوه صحیح نگهداری داروها
مهمترین نکته در مورد نحوه نگهداری داروها مطالعه برچسب روی دارو است . اغلب داروها باید در جای خشک و خنک نگهداری شوند . اما برخی از داروها لازم است در یخچال یا حتی در دمای خاصی نگهداری شوند . برخی از آنها حتما باید در محیط تاریک و به دور از نور نگهداری شوند . در صورت رعایت نکردن این موارد مواد موثر دارو ممکن است از بین رفته یا کم اثر شوند بنابراین دارو تاثیر مطلوب را نداشته باشد .
به نکات زیر توجه فرمایید :
- تحت هیچ شرایطی برچسب روی دارو را جدا نکنید .
- به هیچ عنوان دارو را در قوطی داروی دیگری نریزید .
- اگر در منزل چند نفر از اعضای خانواده از دارو استفاده می کنند بهتر است داروهای هر فرد را در محلی جداگانه نگهداری کنید و یا یک برچسب رنگی خاص روی داروی هر فرد بزنید تا به راحتی بتوان آنها را از یکدیگر تشخیص داد .
- برخی از افراد قفسه داروهای خود را داخل حمام منزل نصب می کنند که این کار کاملا اشتباه است زیرا رطوبت حمام به داروها آسیب می زند .
 - محل نگهداری داروها باید طوری باشد که کودکان به آن دسترسی نداشته باشند . حتی اگر در منزل کودکی زندگی نمی کند باز هم لازم است این نکته رعایت شود تا کودکان مهمان نیز به دارو ها دسترسی نداشته باشند .

 

 


مصرف دارو در کودکان
نکته مهم در مورد مصرف دارو در کودکان این است که دارو حتما باید توسط پزشک تجویز شده باشد . از دادن خودسرانه دارو به کودکان بپرهیزید . حتی اغلب داروهایی که نیاز به نسخه پزشک ندارند برای کودکان زیر 6 سال مناسب نمی باشند . هرگز به کودک آسپرین ندهید زیرا خطر سندروم ری در کودکان بر اثر مصرف آسپرین وجود دارد . حتی پزشکان متخصص اطفال سعی می کنند ابتدا بیماری کودک را با موارد کمکی از قبیل مصرف مایعات ، بخور گرم یا سرد ، شستشوی بینی با سرم نمکی و موارد مشابه کنترل کرده و در صورت عدم بهبود برای وی دارو تجویز می کنند .
داروها را از دسترس کودکان دور نگه دارید . کودکان ذاتا کنجکاو هستند بنابراین نباید به هیچ عنوان قفسه داروها در دسترس کودک باشد . مرکز پیشگیری و کنترل بیماری ها در آمریکا تخمین می زند که سالانه حدود 60 هزار کودک به دلیل خوردن دارو بدون نظارت والدین به اورژانس ها مراجعه می کنند .


نکات زیر موارد مهمی هستند که باید رعایت شوند :
- قفسه داروها را جایی قرار دهید که کودکان به آن دسترسی نداشته باشند .
- بلافاصله پس از مصرف دارو آن را در جای خود قرار دهید و حتی برای چند دقیقه هم آن را روی میز یا پیشخوان آشپزخانه رها نکنید .
- هیچگاه به کودک نگویید که دارو یا قرص ویتامین شکلات یا آبنبات است .
- اگر فکر می کنید که مهمان شما در کیف خود دارو دارد لازم است کیف وی را از دسترس کودک دور نگه دارید .
- تلفن اورژانس و یا مراکز درمان مسمومیت ها را در دسترس داشته باشید .
- چنانچه کودک ساعاتی را در کنار پرستار خود سپری می کند لازم است به پرستار وی توضیحات لازم در مورد داروهایی مصرفی کودک بدهید .

 

 

تاریخ انقضا داروها
همه داروها دارای تاریخ انقضا می باشند و نباید پس از این تاریخ مورد استفاده قرار گیرند . هر چند اغلب داروها چنانچه پس از تاریخ انقضا مصرف شوند خطرناک نبوده و فقط میزان اثر آنها کاهش یافته یا کاملا بی اثر می شوند اما توصیه می شود هیچ دارویی را پس از تاریخ انقضا مورد استفاده قرار ندهید . برای دور انداختن داروها توصیه های مختلفی وجود دارد که برخی از آنها اینجا عنوان می شوند .
- داروها را از جعبه خارج کرده در سطل زباله بریزد . البته آنها را طوری دور بریزید که کسی نتواند به آنها دسترسی پیدا کند یا حیوانات خیابانی آنها را بخورند .
- FDA لیستی از داروهایی تهیه کرده  که می توان برای معدوم کردن آنها را در چاه فاضلاب ریخت . داروهایی مثل مسکن ها بهتر است بدین طریق معدوم شوند تا مورد سوء استفاده کسی قرار نگیرند . لازم به ذکر است که برخی داروها به هیچ وجه نباید بدین شکل معدوم شوند زیرا بخارات ناشی از آنها می تواند خطرناک باشد .
- در برخی از کشورها مراکزی وجود دارند که افراد می توانند داروهای تاریخ گذشته خود را به آنجا تحویل دهند تا به درستی معدوم شوند .

 

 

در صورت خطا در مصرف دارو چه کنیم ؟


مصرف بیش از حد مجاز دارو
در صورت مصرف بیش از حد مجاز دارو اولین نکته این است که دچار اضطراب نشوید تا تصمیم درستی بگیرید و زمان را از دست ندهید . در صورت وجود علائم زیر در فردی که دارو را بیش از اندازه مصرف کرده بلافاصله با اورژانس تماس گرفته و یا بیمار را به اولین مرکز درمانی مجهز منتقل کنید .
- تهوع
- استفراغ
- اشکال در تنفس
- عدم هوشیاری
- تشنج
- توهم
- خواب آلودگی
- گشادی مردمک ها
حتما جعبه قرص یا دارویی را که مصرف شده همراه خود به مرکز درمانی ببرید .

مصرف داروی اشتباه
چنانچه به اشتباه داروی فرد دیگری را مصرف کردید بهتر است ابتدا با پزشک خود تماس گرفته و نام و مقدار مصرف دارو را بگویید تا وی به شما بگوید آیا لازم است کار خاصی انجام دهید یا خیر . اگر با مصرف داروی اشتباه دچار علائم زیر شده اید حتما بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید .
- اشکال در تنفس
- خواب آلودگی و مشکل در بیدار ماندن
- تورم لب ها یا  گلو
- راش های پوستی که با سرعت زیاد می شوند
- اشکال در تکلم

مصرف همزمان داروهایی که با هم تداخل مصرف دارند
مصرف همزمان برخی داروها ممنوع است . ترکیب برخی داروها و یا مصرف همزمان آنها می تواند برای بیمار خطرناک باشد . در صورتی که داروهایی را که تداخل مصرف دارند با هم مصرف کردید لازم است با پزشک خود تماس بگیرید .

 

 

مصرف داروهای تاریخ گذشته
مصرف داروهای تاریخ گذشته در اکثریت موارد مشکلی برای بیمار ایجاد نمی کند فقط تاثیر دارو را از بین برده و یا کاهش می دهد . البته در مواردی که داروی مصرفی مثلا آنتی بیوتیک باشد ممکن است به دلیل کاهش اثر دارو عفونت کنترل نشده و بیمار با مشکل مواجه شود . در صورت مصرف اشتباهی داروی تاریخ گذشته بلافاصله مابقی آن را معدوم کرده و داروی جدید از داروخانه تهیه کنید .

مصرف دارویی که به آن آلرژی دارید
در صورت وجود هرگونه حساسیت دارویی آن را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید .

حتی اگر مربوط به مدتها پیش باشد . در صورت وجود هر گونه واکنش آلرژیک مانند راش های پوستی ،کهیر و حالت تهوع حتما با پزشک خود تماس بگیرید .اگر دچار اشکال در تنفس ، تورم لب ها و یا گلو شده اید بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید . 

 

منابع

منابع :
webmd

برچسب ها

برچسب ها :

اشتراک گذاری

به اشتراک بگذارید :