داروکده

سرفصل

عناوین اصلی

شماره موبایل
کلمه عبور
ورود
نام کاربری اشتباه است
جستجو
1

مقاله

سر مقاله

موضوع مقاله

نسخه PDF
بیماریها
چهارشنبه 24 مرداد 1397
2469 بازدید

محتویات

 

تبخال چیست ؟

تبخال نوعی عفونت ویروسی است که به آن هرپس سیمپلکس هم می گویند . این ویروس باعث ایجاد تاول های ریز و التهاب در برخی نقاط بدن از جمله لب ها و اطراف آن می شود . تبخال در برخی افراد هیچگاه مشاهده نمی شود ولی اگر فردی برای بار اول دچار آن شد ویروس بیماری همیشه در سلول های عصبی وی باقی مانده و هنگام ضعف دفاعی بدن مجددا عود می کند . در صورت ابتلا به تبخال نگران نشوید راه های درمان مختلفی برای تبخال وجود دارد . شایع ترین محل درگیری تبخال در لب ها و اطراف دهان است اما تبخال می تواند در سایر نقاط بدن ازجمله ناحیه ژنیتال و چشم نیز مشاهده شود .

 

 

علت تبخال سرماخوردگی نیست

برخلاف تصور عامه سرماخوردگی عامل ایجاد تبخال نیست . تبخال به دلیل ویروسی به نام هرپس سیمپلکس به وجود می آید . این ویروس از طریق تماس با ضایعه تبخال و یا ترشحات بدن فرد آلوده به ویروس قابل انتقال به سایر افراد است . معمولا اولین برخورد با ویروس همراه با بیماری سیستمیک و تب می باشد اما پس از بهبود این ویروس برای همیشه در سلول های عصبی پنهان شده و هیچگاه کاملا درمان نمی شود .

 

چرا برخی از افراد دچار تبخال می شوند ؟

حدودا دو سوم از افراد به ویروس هرپس سیمپلکس آلوده هستند . این ویروس اغلب به دلیل روبوسی با افراد بیمار به بقیه انتقال می یابد . اما چرا برخی از افراد هیچگاه به این ویروس مبتلا نمی شوند ؟ دانشمندان در پاسخ به این پرسش می گویند که نوعی ژن در احتمال ابتلای فرد به ویروس تبخال دخیل است و اغلب افرادی که دچار تبخال شده اند دارای این ژن به خصوص بوده اند .

 

عوامل ایجاد کننده تبخال کدامند ؟

همانگونه که ذکر شد پس از اولین مواجهه فرد با ویروس هرپس سیمپلکس این ویروس برای همیشه در سلول های عصبی فرد پنهان می شود . برخی عوامل باعث تحریک این ویروس شده و منجر به ایجاد مجدد تبخال می شوند . این عوامل متفاوت هستند و از تابش زیاد نور خورشید گرفته تا عواملی نظیر تب ، استرس و قاعدگی در زنان هستند . برخی افراد ممکن است سالانه یک یا دو بار تبخال بزنند اما برخی دیگر ممکن است حتی هر ماه نیز دچار تبخال شوند .

 

آفت و تبخال متفاوت هستند

تبخال اغلب روی لب ها ایجاد می شود اما آفت در داخل دهان ایجاد می شود . آفت هیچ ارتباطی با ویروس هرپس سیمپلکس نداشته و مسری نیست . هنوز علت اصلی بروز آفت کاملا مشخص نیست . آفت معمولا به طور ناگهانی ایجاد می شود اما تبخال اغلب علائم اولیه و پیش از ایجاد ضایعه نیز دارد یعنی اغلب اوقات پوست ناحیه ابتلا به تبخال قبل از بروز ضایعه حالت سوزش ، درد و حتی قرمزی دارد سپس تاول های تازه در آن ناحیه ایجاد شده که به مرور خشک شده و ممکن است دچار عفونت ثانویه نیز شوند . معمولا تبخال از نظر ظاهری چندین مرحله را تا بهبودی کامل طی می کند .

 

 

چه موقع تبخال واگیردار و مسری است ؟

تا زمانی که ضایعه تبخال قرمز است و دارای خارش و سوزش می باشد ویروس زنده است و احتمال سرایت تبخال به دیگران وجود دارد . بیشترین امکان سرایت زمانی است که تبخال دارای تاول آبدار است و همچنین هنگامی که تاول پاره می شود . با وجود اینکه گفته شد که ویروس تبخال در سلول های عصبی فرد باقی می مانند اما به محض اینکه پوست ناحیه تبخال به حالت اولیه و نرمال برگردد دیگر امکان سرایت تبخال به دیگری از طریق تماس پوستی وجود ندارد . اما ممکن است که حتی پس از بهبود تبخال بزاق فرد حاوی ویروس باشد .

 

ویروس تبخال چگونه منتقل می شود ؟

ویروس تبخال از طریق ترشحات بدن فرد آلوده قابل انتقال است . حتی بزاق فرد آلوده به ویروس بدون وجود تبخال فعال نیز می تواند آلوده به ویروس هرپس سیمپلکس باشد . یکی از شایعترین راه های انتقال ویروس از طریق بوسیدن فرد آلوده است . علاوه بر این استفاده از قاشق ، چنگال و لیوان فرد آلوده نیز می تواند باعث انتقال ویروس شود . هرپس ژنیتال نیز از طریق تماس ( ج ن س ی ) با فرد آلوده قابل انتقال است .

 

آیا می توان از انتشار و انتقال ویروس جلوگیری کرد ؟

جواب این سوال بله است . با رعایت اصول اولیه بهداشتی از قبیل رعایت بهداشت فردی ، عدم استفاده از وسایل شخصی دیگران نظیر مسواک ، قاشق و چنگال و لیوان می توان از ابتلا به این ویروس تا حد زیادی پیشگیری کرد . علاوه بر اینها عدم داشتن تماس نزدیک با فرد دچار تبخال نیز یکی از راه های موثر پیشگیری می باشد .

 

چطور می توان درد و سوزش ناشی از تبخال را کاهش داد ؟

معمولا اولین مواجهه فرد با ویروس هرپس سیمپلکس و ابتلای فرد به تبخال مدت زمان طولانی تری فرد را درگیر ضایعات تبخال می کند . مثلا در اولین ابتلای فرد حدودا 2 هفته زمان لازم است تا ضایعات بهبود یابند ولی دفعات بعدی این مدت زمان به حدود یک هفته و یا کمتر می رسد . هر چند هیچ روش درمان قطعی و همیشگی برای تبخال وجود ندارد اما داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک زیادی برای کنترل علائم و کوتاه کردن طول دوره بیماری در داروخانه ها یافت می شوند . داروهایی که به صورت پماد ، کرم و ژل موجود بوده و عوارض ناشی از تبخال مانند درد و سوزش و خارش را کاهش می دهند . علاوه بر اینها استفاده از کمپرس یخ نیز در تسریع روند بهبود ضایعات و کاهش عوارض و درد ناشی از آنها موثر می باشد .

 

 

کرم های ضد ویروس برای درمان تبخال

داروهایی که به صورت کرم های موضعی ضدویروس در داروخانه ها یافت می شوند می توانند طول دوره بیماری را کاهش دهند . از آنجایی که این کرم ها حاوی مواد ضدویروس هستند لازم است برای دریافت نتیجه بهتر در ساعات اولیه ایجاد ضایعه مصرف شوند . بهترین زمان مصرف این داروها در ساعات اولیه شروع سوزش و احساس به وجود آمدن ضایعه است . یکی از معروفترین این کرم ها آسیکلوویر می باشد . علاوه بر آن کرم های دوکازانول ، پنسیکلوویر ( دناویر ) نیز مورد استفاده قرار می گیرند .

 

 

داروهای تجویزی مناسب برای تبخال

یکی از معروفترین داروهای ضدویروس که فقط با تجویز پزشک قابل استفاده است و مناسب درمان تبخال نیز می باشد آسیکلوویر نام دارد . این دارو فقط باید تحت نظر پزشک مصرف شود . آسیکلوویر می تواند زمان بهبود بیماری را به حداقل رسانده و سرعت التیام ضایعات را تسریع کند اما به شرط اینکه همزمان با ایجاد علائم اولیه تبخال مثل قرمزی ، خارش و درد و سوزش مصرف شود . این دارو معمولا به مدت 5 روز هر روز 5 قرص قابل استفاده است . فامسیکلوویر دیگر دارویی است که معمولا به صورت تک دوز استفاده می شود .

 

شایعترین محل ضایعات تبخال کجاست ؟

ضایعات تبخال در نقاط مختلفی از بدن می توانند ظاهر شوند اما شایعترین نقاط بروز ضایعات لب ها هستند . پس از لب ها سایر نقاط صورت مثل گونه ها ، چانه و بینی نیز می توانند دچار ضایعات تبخال شوند . معمولا هر قسمتی که دچار ضایعه تبخال شود در دفعات بعدی نیز مجددا همان نقطه درگیر می شود .

یکی دیگر از نقاطی که احتمال تبخال در آن وجود دارد چشم است . به این ضایعات تبخال چشمی می گویند . تبخال چشمی می تواند منجر به ایجاد مشکل در قرنیه و حتی نابینایی فرد شود بنابراین لازم است حتما تحت درمان قرار گیرد . یکی دیگر از نقاطی که احتمال ایجاد ضایعات تبخال در آنجا وجود دارد انگشتان دست می باشد . این ضایعات اغلب در کودکانی که انگشت خود را می خورند و دندانپزشکانی که بدون دستکش در دهان بیمار کار می کنند مشاهده می شود .

 

 

چه موقع لازم است به پزشک مراجعه شود ؟

در صورت ابتلا به تبخال چنانچه هر کدام از موارد زیر وجود داشته باشد لازم است حتما به پزشک مراجعه شود :
- افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیف می باشند .
- تبخالی که ضایعات آن با گذشت دو هفته هنوز بهبود نیافته است .
- ایجاد علائم شدید بیماری
- ایجاد ضایعات چشمی
- افرادی که در فواصل کوتاه دچار ضایعات تبخال می شوند .

 

 

منابع

منابع :
داروکده

برچسب ها

برچسب ها :

اشتراک گذاری

به اشتراک بگذارید :