مقدار مصرف فولیک اسید در بارداری دوقلو

بارداری‌ دوقلو با وجود چالش‌های خاصی از جمله ریسک‌ بالاتر برای بروز نواقص مادرزادی و مشکلات بارداری، نیازمند توجه ویژه به تغذیه و مصرف مکمل‌های مناسب است.

اسید فولیک، که به‌عنوان ویتامین B9 نیز شناخته می‌شود، یک ماده مغذی حیاتی برای رشد و نمو صحیح جنین در دوران بارداری است. این ویتامین به‌ویژه در بارداری‌های دوقلو، که به دلیل نیاز مضاعف به تأمین مواد مغذی برای دو جنین در حال رشد، به مراقبت ویژه‌تری نیاز دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در این مقاله، قصد داریم به بررسی اهمیت مصرف اسید فولیک در بارداری دوقلو، میزان مصرف اسید فولیک در بارداری دوقلو و زمان مناسب مصرف آن بپردازیم.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• اهمیت اسید فولیک در بارداری دوقلو
• میزان مصرف اسید فولیک در بارداری دوقلو
• فولیک اسید در بارداری تا کی مصرف شود؟
• تاثیر اسید فولیک در دوقلوزایی

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
 

اهمیت اسید فولیک در بارداری دوقلو

اسید فولیک در فرآیندهای مهم بیوشیمیایی در بدن، از جمله سنتز DNA،RNA  و پروتئین‌ها، نقشی حیاتی دارد و به همین دلیل برای تقسیم سلولی و رشد جنین در دوران بارداری ضروری است.

در دوران بارداری، نیاز به اسید فولیک به‌ویژه در سه ماهه اول افزایش می‌یابد، زیرا در این دوره سیستم عصبی جنین شروع به شکل‌گیری می‌کند و تأمین کافی این ویتامین برای پیشگیری از بروز نواقص لوله عصبی ضروری است. کمبود اسید فولیک در دوران بارداری می‌تواند باعث بروز نواقص جدی مانند اسپینا بیفیدا و آنانسفالی در جنین شود.

فولیک اسید در بارداری دوقلو، به دلیل رشد همزمان دو جنین و نیاز بیشتر به تأمین مواد مغذی، از اهمیت مضاعفی برخوردار است.

در ادامه به بیان برخی از مهمترین خواص فولیک اسید در بارداری می پردازیم:

- پیشگیری از نواقص لوله عصبی

اسید فولیک یکی از مهم‌ترین ویتامین‌ها در دوران بارداری است که به‌ویژه در پیشگیری از نواقص لوله عصبی جنین‌ها نقشی حیاتی دارد. این نواقص، مانند اسپینا بیفیدا (پارگی نخاع) و آنانسفالی (عدم رشد کامل مغز)، می‌توانند به مشکلات شدید و حتی مرگ جنین منجر شوند.

در بارداری‌های دوقلو، خطر بروز این نواقص به‌طور طبیعی بیشتر است. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف اسید فولیک می‌تواند این خطر را به طور چشمگیری کاهش دهد.
 

- حمایت از رشد صحیح سیستم عصبی

در دوران بارداری، به‌ویژه در سه ماهه اول، سیستم عصبی جنین‌ها به سرعت در حال شکل‌گیری است. با مصرف کافی اسید فولیک، تکامل مغز و نخاع جنین‌ها به بهترین نحو انجام می‌شود. این ویتامین علاوه بر پیشگیری از نواقص لوله عصبی، به رشد مناسب سلول‌های عصبی و ارتباطات میان آن‌ها کمک می‌کند.
 

- کاهش خطر کم‌خونی ناشی از کمبود فولیک اسید

کمبود اسید فولیک در دوران بارداری می‌تواند به کم‌خونی فقر فولیک اسید منجر شود. در بارداری‌های دوقلو، به دلیل نیاز بیشتر به مواد مغذی برای تأمین رشد دو جنین، خطر ابتلا به کم‌خونی در مادر بیشتر از بارداری‌های تک‌قلو است.

این مشکل می‌تواند باعث ضعف، خستگی و مشکلات جدی برای مادر و جنین‌ها شود. اسید فولیک به تولید گلبول‌های قرمز خون کمک می‌کند. مصرف مکمل‌های اسید فولیک، به‌ویژه در بارداری‌های دوقلو، از این مشکل جلوگیری کرده و موجب می‌شود که مادر انرژی بیشتری برای مقابله با نیازهای بارداری و رشد دو جنین داشته باشد.
 

- پیشگیری از مشکلات رشد جنینی

یکی از مشکلات رایج در بارداری‌های دوقلو، خطر تولد نوزادان با وزن کم است. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف اسید فولیک در بارداری‌های دوقلو می‌تواند خطر تولد نوزادان کم‌وزن یا کوچک‌تر از سن جنینی را کاهش دهد.

این ویتامین به رشد سلول‌های بدن و اعضای جنین کمک کرده و باعث می‌شود که جنین‌ها به‌طور سالم و با وزن مناسب به دنیا بیایند. به‌ویژه در بارداری‌های دوقلو، جفت باید توانایی تأمین مواد مغذی برای دو جنین را داشته باشد و اسید فولیک این فرآیند را تسهیل می‌کند.
 

- کاهش خطر زایمان زودرس

زایمان زودرس یکی از عوارض شایع در بارداری‌های دوقلو است که می‌تواند به مشکلات جدی برای نوزادان و مادر منجر شود. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف اسید فولیک می‌تواند خطر زایمان زودرس را در بارداری‌های چندقلو کاهش دهد.

این ویتامین با تقویت عملکرد جفت و بهبود جریان خون در رگ‌های خونی مادر، شرایطی را فراهم می‌آورد که جنین‌ها مواد مغذی و اکسیژن کافی دریافت کنند. علاوه بر این، اسید فولیک به تنظیم سیستم ایمنی بدن کمک کرده و از بروز عفونت‌هایی که می‌توانند به زایمان زودرس منجر شوند، جلوگیری می‌کند.
 

- بهبود سلامت مادر

در بارداری‌های دوقلو، سلامت مادر تحت فشار زیادی قرار می‌گیرد، زیرا نیازهای تغذیه‌ای و فیزیکی او دو برابر می‌شود. اسید فولیک به مادر کمک می‌کند تا از مشکلات مختلفی مانند کم‌خونی، خستگی و ضعف جلوگیری کند. این ویتامین به تولید سلول‌های قرمز خون کمک کرده و سیستم ایمنی بدن مادر را تقویت می‌کند.

علاوه بر این، مصرف اسید فولیک می‌تواند از بروز مشکلاتی چون پره‌اکلامپسی، که در بارداری‌های دوقلو شایع‌تر است، جلوگیری کند. با مصرف اسید فولیک، بدن مادر بهتر قادر است تا فشار خون طبیعی را حفظ کند و از ابتلا به این بیماری‌های خطرناک پیشگیری نماید.

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با بایدها و نبایدها در تغذیه بارداری، مطالعه مقاله با عنوان "خانم های باردار بخوانند: تغذیه صحیح در دوران بارداری" تألیف و ترجمه خانم دکتر مارال خداپرست، پیشنهاد می شود.
 

- پشتیبانی از سیستم ایمنی مادر و جنین

اسید فولیک نقشی کلیدی در تقویت سیستم ایمنی بدن ایفا می‌کند. در بارداری‌های دوقلو، که سیستم ایمنی مادر تحت فشار قرار دارد، مصرف این مکمل می‌تواند به بهبود پاسخ ایمنی کمک کند. همچنین، اسید فولیک می‌تواند از جنین‌ها در برابر عفونت‌ها و بیماری‌ها محافظت کرده و سیستم ایمنی آن‌ها را در دوران بارداری تقویت نماید.

تقویت سیستم ایمنی می‌تواند از عوارض بارداری‌های چندقلو که ممکن است شامل عفونت‌های دستگاه ادراری یا سایر مشکلات عفونی باشد، جلوگیری کند.
 

- پیشگیری از اختلالات روانی بعد از زایمان

مطالعات نشان داده‌اند که کمبود اسید فولیک در دوران بارداری می‌تواند به بروز افسردگی پس از زایمان منجر شود. اسید فولیک نقش مهمی در تولید سروتونین، هورمون مرتبط با خلق و خو، ایفا می‌کند.

در بارداری‌های دوقلو، که فشار فیزیکی و روانی بر مادر بیشتر است، مصرف کافی اسید فولیک می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به افسردگی پس از زایمان کمک کند. این ویتامین می‌تواند به حفظ وضعیت روحی مثبت و روانی مادر کمک کرده و از بروز اختلالات روحی و روانی پس از زایمان جلوگیری نماید.
 

- افزایش شانس بارداری سالم

اسید فولیک به بهبود عملکرد جفت کمک می‌کند و فرآیند متابولیک بدن را بهینه می‌سازد. این ویتامین به‌طور مستقیم بر بهبود کیفیت تخمک‌گذاری و رشد جنین‌ها تأثیر می‌گذارد. با تقویت سیستم تغذیه‌ای بدن و تأمین مواد مغذی لازم برای هر دو جنین، اسید فولیک به مادر کمک می‌کند که بارداری سالمی داشته باشد و نوزادان از سلامت بهتری برخوردار شوند.
 

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه نقش های فولیک اسید در بارداری، مطالعه مقاله با عنوان "فواید و عوارض قرص فولیک اسید قبل از بارداری" که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

میزان مصرف اسید فولیک در بارداری دوقلو

به طور کلی بر اساس مطالعات صورت گرفته، نیاز زنان باردار به اسید فولیک 600 میکروگرم در روز است. با این حال، به دلیل مشکلاتی که در تأمین این نیاز تنها از طریق رژیم غذایی وجود دارد، دستورالعمل‌های جهانی دوز مصرف فولیک اسید در بارداری را حداقل 400 میکروگرم در روز تعیین کرده اند.

در بارداری‌های دوقلو، این نیاز حتی بیشتر از بارداری‌های تک‌قلو است، زیرا زنان باردار با دوقلو نیاز به تأمین مواد مغذی برای دو جنین دارند. تخمین زده می‌شود که خطر ابتلا به کم‌خونی ناشی از کمبود فولیک اسید نیز در بارداری‌های دوقلو هشت برابر بیشتر از بارداری‌های تک‌قلو است.

طبق دستورالعمل‌های تعیین شده، مقدار مصرف فولیک اسید در بارداری دوقلو در مجموع 1000 میکروگرم از منابع غذایی و مکمل‌ها است و این مقدار نباید خودسرانه افزایش یابد. دوز 1000 میکروگرم به‌عنوان حداکثر سطح قابل تحمل مصرف (UL) برای بزرگسالان، از جمله زنان باردار، شناخته شده است.
 

مصرف مکمل فولیک اسید در بهترین حالت از 3 ماه قبل از بارداری آغاز شده و تا پایان سه ماهه اول (هفته 12) ادامه می یابد. در این مدت، سیستم عصبی جنین‌ها به‌طور سریع و حیاتی در حال شکل‌گیری است، بنابراین تأمین مناسب اسید فولیک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
 

فولیک اسید در بارداری تا کی مصرف شود؟

تعیین مدت زمان مصرف اسید فولیک در بارداری دوقلو باید توسط پزشک متخصص زنان صورت گیرد.

به طور کلی برای زنان باردار دوقلو، ادامه مصرف مکمل اسید فولیک در طول بارداری توصیه شده است. برخی از متخصصان پیشنهاد می‌کنند که مصرف اسید فولیک تا پایان بارداری ادامه یابد تا از تأمین کافی این ویتامین برای مادر و جنین‌ها اطمینان حاصل شود. این توصیه به‌ویژه برای زنان با سابقه مشکلات بارداری یا نواقص مادرزادی ضروری است.

مجددا توصیه می‌شود که مصرف مکمل‌های اسید فولیک تحت نظر پزشک و بر اساس نیازهای فردی هر زن باردار تنظیم شود. پزشک می‌تواند با ارزیابی شرایط خاص هر فرد، دوز مناسب و مدت زمان مصرف اسید فولیک را تعیین کند. در برخی موارد، ممکن است پزشک مصرف دوزهای بالاتر یا روش مصرف خاص دیگری را توصیه کند.
 

تاثیر اسید فولیک در دوقلوزایی

سوالی که برخی از زنان باردار ممکن است مطرح کنند این است که آیا اسید فولیک باعث بارداری دوقلو می شود؟ در این‌باره باید گفت که تحقیقات علمی نشان داده‌اند که مصرف اسید فولیک به‌طور مستقیم به افزایش احتمال بارداری دوقلو مربوط نیست.

بارداری دوقلو به عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، سن مادر و استفاده از روش‌های کمک باروری بستگی دارد.

با این حال، برخی از مطالعات پیشنهاد کرده‌اند که مصرف اسید فولیک می‌تواند در زنان تحت درمان‌های باروری مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) منجر به افزایش شانس بارداری‌های چندقلویی شود.

این موضوع ممکن است به‌ویژه در زنان تحت درمان‌های ناباروری که به دلیل تحریک تخمک‌گذاری، احتمال بیشتری برای بارداری دوقلو دارند، مطرح باشد. بنابراین، اگرچه اسید فولیک به‌طور مستقیم باعث بارداری دوقلو نمی‌شود، اما ممکن است در برخی شرایط خاص، به‌ویژه در روش‌های درمانی باروری، نقش غیرمستقیم ایفا کند.
 

سخن پایانی

اسید فولیک یک ویتامین ضروری برای حفظ سلامت مادر و جنین در بارداری‌های دوقلو است. مصرف به‌موقع و کافی این مکمل می‌تواند خطر بروز نواقص لوله عصبی و سایر مشکلات بارداری را کاهش داده و به سلامت مطلوب جنین‌ها کمک کند.

برای زنان باردار با دوقلو، شروع مصرف اسید فولیک از یک ماه قبل از بارداری و ادامه آن تا پایان سه ماهه اول بارداری بسیار ضروری است و در صورت نیاز می‌توان مصرف آن را در طول بارداری ادامه داد. در حالی که مصرف اسید فولیک تأثیری در افزایش شانس بارداری دوقلو ندارد، اما در شرایط خاص درمانی می‌تواند نقشی غیرمستقیم داشته باشد.

برای دستیابی به بهترین نتایج، مصرف مکمل اسید فولیک در بارداری دوقلو باید تحت نظارت پزشک باشد و میزان مصرف آن بر اساس شرایط فرد تنظیم شود.

انواعی از بهترین قرص فولیک اسید برای بارداری در داروکده موجود است. داروخانه آنلاین داروکده که از سال 1388 فعالیت خود را آغاز کرده، با تکیه بر خدمات باکیفیت و جلب رضایت مشتریان، تنها داروخانه آنلاین کشور است که موفق به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی 5 ستاره شده است.

داروخانه انلاین داروکده با ارائه خدمات مشاوره تلفنی تخصصی توسط تیم علمی خود، گامی نو در راستای حمایت از مشتریان برداشته است. این سرویس به کاربران امکان می‌دهد تا با برقراری تماس با مشاوران مجرب، اطلاعات دقیق و شخصی‌سازی‌شده‌ای درباره محصولات سلامت‌محور دریافت کنند.

این مشاوره‌ها، با شعار یک تماس با مشاور، یک قدم تا انتخاب مطمئن‌تر، که توسط داروسازان و متخصصان تغذیه ارائه می‌شود، به مشتریان کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری محصول مناسب نیاز خود را انتخاب کنند، به‌ویژه در مواردی که انتخاب محصول نیازمند دانش تخصصی است.

امیدواریم مقاله "مقدار مصرف فولیک اسید در بارداری دوقلو" برای شما حاوی اطلاعات مفیدی باشد. هدف ما در مجله علمی داروکده افزایش آگاهی مخاطبان در حیطه سلامت و ارائه پاسخ هایی علمی در رابطه با دغدغه های موجود در این زمینه است. تیم علمی داروکده متشکل از داروسازان متخصص و دانش آموختگان رشته تغذیه به تألیف و ترجمه مقالات پیرامون موضوعات حائز اهمیت در حوزه سلامت می پردازند. در صورت وجود هر گونه پرسش در رابطه با اسید فولیک در بارداری دوقلو، می‌توانید در بخش نظرات سوال خود را مطرح کرده تا تیم علمی داروکده در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.

:References

Goodnight W, Newman R; Society of Maternal–Fetal Medicine. Optimal nutrition for improved twin pregnancy outcome. Obstet Gynecol. 2009 Nov;114(5):1121-1134

Muggli EE, Halliday JL. Folic acid and risk of twinning: a systematic review of the recent literature, July 1994 to July 2006. Med J Aust. 2007 Mar 5;186(5):243-8

Esteves-Pereira AP, da Cunha AJLA, Nakamura-Pereira M, Moreira ME, Domingues RMSM, Viellas EF, Leal MDC, Granado Nogueira da Gama S. Twin pregnancy and perinatal outcomes: Data from 'Birth in Brazil Study'. PLoS One. 2021 Jan 11;16(1):e0245152

Brown JE, Carlson M. Nutrition and multifetal pregnancy. J Am Diet Assoc. 2000 Mar;100(3):343-8

Lumley J, Watson L, Watson M, Bower C. Periconceptional supplementation with folate and/or multivitamins for preventing neural tube defects. Cochrane Database Syst Rev. 2001;(3):CD001056

Moussa HN, Hosseini Nasab S, Haidar ZA, Blackwell SC, Sibai BM. Folic acid supplementation: what is new? Fetal, obstetric, long-term benefits and risks. Future Sci OA. 2016 Apr 21;2(2):FSO116

Wierzejska RE. Review of Dietary Recommendations for Twin Pregnancy: Does Nutrition Science Keep Up with the Growing Incidence of Multiple Gestations? Nutrients. 2022 Mar 8;14(6):1143

WHO antenatal care recommendations for a positive pregnancy experience: Nutritional interventions update: Multiple micronutrient supplements during pregnancy [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020