• 0
  • افزودن به لیست علاقه مندی ها

گیمنما و اثرات آن بر سلامتی

سید مصطفی جلالی شنبه 22 خرداد 1400
1343

گیمنما با نام علمی Gymnema Sylvestre گیاهی چند ساله و بالا رونده است. از برگ های این گیاه در طب سنتی هند به طور گسترده در کاهش اشتیاق به مصرف قند استفاده می شود. امروزه این گیاه در سراسر جهان کشت می شود و از این رو اسامی متعددی دارد. گیمنما در هند به ” gurmar “ معروف است که به معنای از بین برنده قند است. این گیاه دارویی علاوه بر اثرات اثبات شده در کمک به بهبود قند خون و سطح انسولین، در کاهش وزن و کاهش چربی خون نیز موثر است.

ترکیبات موثره موجود در این گیاه عبارتند از: 
ترپنوئیدها- ساپونین ها- آنتراکینون ها- فلاونوییدها- فیتین- رزین ها- اسیدهای آلی مانند تارتاریک اسید، فرمیک اسید و بوتیریک اسید- ترکیبات استرولی مانند لوپئول و استیگماسترول- اگزالات کلسیم

در این مطلب از مجله ی داروکده به بررسی اثرات مفید گیمنما بر سلامت اشاره می شود.

- مبارزه با دیابت 
مهم ترین ویژگی این گیاه، اثرات ضد دیابتی آن است. مطالعات نشان می دهد که گیمنما اثرات چشمگیری در کاهش قند خون دارد. این گیاه به حفظ قند خون نرمال به ویژه بعد از وعده های غذایی کمک می کند. اگر به مصرف قند اعتیاد دارید، گیمنما می تواند تمایل و ولع شما را به قند کاهش دهد. بخش گلوکورونیک اسیدی متصل به مولکول گیمنمیک اسید، به عنوان ترکیب موثر موجود در این گیاه، سبب کاهش حساسیت به قند و سرکوب کردن طعم شیرین می‌گردد. این گیاه از طریق مکانیسم های مختلفی اثرات ضد دیابتی خود را اعمال می کند، به عنوان مثال می توان به افزایش ورود گلوکز به داخل سلول، افزایش و بازسازی سلول های بتای پانکراس، تحریک ترشح انسولین، کاهش جذب روده ای گلوکز و مهار آنزیم آلفا گلیکوزیداز اشاره کرد. در شکل زیر می توان مکانیسم های محتمل اثرات ضد دیابتی گیمنما و به ویژه ترکیب موثره ی آن یعنی گیمنمیک اسید را به طور شماتیک مشاهده نمود.

برای مطالعه بیشتر مقاله (دیابت چیست) را بخوانید.

- کاهش وزن
از آن جایی که گیمنما می تواند باعث کاهش وزن، مهار جذب قند و کاهش ولع به قند شود، بنابراین به عنوان گیاهی موثر در درمان چاقی مورد توجه است. گیمنمیک اسید موجود در این گیاه می تواند از تجمع تری گلیسیرید در عضلات و کبد جلوگیری کند و باعث کاهش تجمع چربی در بدن شود. همچنین به دلیل نقش این ترکیب در متابولیسم چربی و کربوهیدرات ها، ممکن است در کاهش وزن و جلوگیری از چاقی موثر باشد.

- بهبود سطح کلسترول خون
گیمنما می تواند به کاهش سطح LDL و تری گلیسیرید خون کمک کند. بررسی نتایج پژوهشی معتبر حاکی از این است که مصرف یک فرآورده ی چند جزئی که یکی از اجزای سازنده ی آن گیمنما بوده است، در افراد شرکت کننده در این مطالعه، به کاهش وزن و کاهش شاخص توده بدنی به میزان 5 تا 6 درصد منجر شد. این میزان از کاهش وزن می تواند باعث کاهش اندازه سلول های چربی و کاهش تجمع چربی در کبد شود. همچنین در افراد مصرف کننده ی این مکمل، میزان دریافت غذا، سطح کلسترول و سطح تری گلیسیرید خون به طور معنی داری کاهش پیدا کرد.

برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله (کلسترول عوامل بالا برنده و درمان ها) را بخوانید.

- بهبود علائم آرتریت
ترکیبات ضد التهاب موجود در گیمنما مانند تانن و ساپونین ها می تواند برای در کمک به بهبود بیماری های التهابی مانند آرتریت مفید باشند. تحقیقات نشان می دهد که گیمنما باعث کاهش آزادسازی واسطه های التهابی می شود و از این طریق می تواند به کاهش تخریب استخوان و بهبود علائم آرتریت کمک کند. 

- تنظیم سیستم ایمنی
در مطالعات حیوانی نشان داده شده است که گیمنما و به ویژه ترکیب گیمنمیک اسید موجود در آن می تواند باعث بهبود عملکرد سیستم ایمنی شود. در واقع این گیاه پاسخ های سیستم ایمنی را افزایش و یا کاهش می دهد و بدین ترتیب به عنوان یک تنظیم کننده ی سیستم ایمنی عمل می کند. 

- سایر اثرات گزارش شده از این گیاه عبارتند از:
ملین- ادرارآور- کاهنده ی سرفه- ضد پوسیدگی دندان- بهبود دهنده ی زخم- ضد سرطان- محافظ کبدی- ضد میکروب

دوز موثر و نحوه ی مصرف
به طور کلی میزان دوز روزانه ی اثربخش عصاره گیمنما برای کاهش قند خون 400 تا 600 میلی گرم است. بهتر است مصرف را از دوزهای کمتر آغاز کرده و به تدریج مقدار مصرفی را افزایش داد. همچنین برای جلوگیری از جذب قند توصیه می شود 5 تا 10 دقیقه قبل از مصرف و یا همراه با وعده ی غذایی از مکمل های حاوی این گیاه استفاده شود. شروع اثربخشی فرآورده های حاوی این گیاه با توجه به علت مصرف متفاوت است. به عنوان مثال، عصاره های این گیاه به سرعت سبب کاهش طعم شیرین می شود و تا چندین ساعت، این اثر باقی می ماند. اما برای برای مشاهده ی اثرات استفاده از این گیاه در تنظیم قند خون، مصرف طولانی مدت و تحت نظر پزشک لازم است.

عوارض جانبی
اگرچه تاکنون عارضه جانبی خاصی با مصرف دوزهای معمول گیمنما گزارش نشده است، اما ممکن است در دوزهای بیشتر از حد معمول، افت قند خون، ضعف و تعریق بیش از حد مشاهده شود.

هشدار مصرف
مصرف فرآورده های حاوی گیمنما در افراد مبتلا به قند خون بالا، بهتر است با پایش منظم قند خون همراه باشد.
مصرف این گیاه و فرآورده های حاوی آن در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمی شود.
بهتر است دو هفته پیش از جراحی، مصرف این گیاه و مکمل های آن به دلیل اختلال در کنترل قند خون، قطع گردد.

مطالب مرتبط

نظرات خوانندگان

پس از تایید یا پاسخگویی سوالات و نظرات , از طریق اس ام اس مطلع خواهید شد .
کاربر گرامی ، جهت درج دیدگاه یا سوال لطفا ابتدا با نام کاربری خود وارد شوید و یا ثبت نام نمایید
لطفا کمی صبر کنید ...